Jaarverslag 2008 diaconale commissie Samen Bouwen.

Door: Jeroen van t Hul

Jaarbericht 2008
Diaconale Commissie Samen Bouwen

Wat deed de diaconale commissie Samen Bouwen in 2008?
Dat is de vraag waarop u in dit jaarverslag het antwoord kunt vinden. In een korte samenvatting wordt weergegeven in welke dorpen we waren en welke projecten er aan de orde waren.
Oost Europa maakt in korte tijd een enorme ontwikkeling door. Er wordt veel opgebouwd en onze manier van werken vraagt ook om in te spelen op de nieuwe situatie. De ontwikkeling zorgt er nog niet voor dat de armoede verdwenen is. Ouderen en mensen die in mindere omstandigheden leven merken er vaak weinig van.
We willen met ons werk bijdragen aan de verbetering van de levensomstandigheden van mensen die leven in extreme armoede.
Met ons werk willen we bereiken dat organisaties, instellingen, scholen, stichtingen en kerkelijke gemeenten zelfstandig kunnen functioneren in hun maatschappij en vrijwilligerswerk bevorderen.
We richten ons met name op minderheden (Hongaarse enclaves, zigeuners), of mensen die in zich in een sociaal zwakkere positie bevinden: (wees)kinderen, bejaarden, gehandicapten, weduwen.
We werken vooralsnog in Oekraïne en Roemenië met oriëntatie in Servië.
Onze hulpverlening bestaat uit het planmatig samenwerken met de plaatselijke bevolking. We geven daarbij adviezen, financiële middelen en indien nodig ook materiële middelen.
Indien mogelijk willen we de mensen ook geestelijk toerusten. Dit vindt plaats in de protestantse/ reformatorische gemeenten, maar we proberen ook in neutrale instellingen de geestelijke nood te ledigen. Dit doen we door het aanbieden van geestelijke lectuur.
Om te beginnen spreken we onze dankbaarheid uit aan al diegenen die het mogelijk maakten dat ons werk in 2008 voortgezet kon worden.
Allereerst dank aan God onze Vader die het ons als commissieleden mogelijk heeft gemaakt om ons werk te doen. Enkele commissieleden namen afscheid en wij mochten weer nieuwe commissieleden welkom heten. Daar zijn wij dankbaar voor.
We denken ook aan die vele mensen die zich als vrijwilliger in de kringloopwinkel inzetten en op die manier met ons werk betrokken zijn. Het is altijd weer mooi om te zien hoe mensen zich op allerlei manieren inzetten om het werk mogelijk te maken en onze doelstellingen te realiseren.

In onze dank willen we dit jaar ook de diaconie en jeugdraad betrekken en natuurlijk alle gemeenteleden die het mogelijk hebben gemaakt dat door de winteractie de kerk in Rahoo geopend kon worden.
Ook dank aan onze beide predikanten, Ds. Moehn en Ds. de Lange voor hun betrokkenheid bij ons werk.

Namens de commissie,
Arie Jan van Oort, voorzitter
Evertje Port, secretaris

1. Samenstelling commissie
In januari bestond de commissie uit de volgende leden:
Arie Jan van Oort, voorzitter
Henk de Groot, penningmeester
Evertje Port, secretaris
Henk Schoonhoven, commissielid
Lubbie Visch, commissielid
Jeroen van t Hul, afgevaardigde van de diaconie

In de loop van het jaar verlieten Henk de Groot en Lubbie Visch de commissie.
Ida Korten volgde Lubbie Visch op maar besloot om persoonlijke redenen te stoppen met dit werk.
Ida Korten werd opgevolgd door Paula Oversluizen.
De vacature van Henk de Groot werd opgevuld door Aalt Wensink in de rol van penningmeester.

Zo waren we aan het einde van het jaar weer voltallig:
Arie Jan van Oort, voorzitter
Aalt Wensink, penningmeester
Evertje Port, secretaris
Henk Schoonhoven, commissielid
Paula Oversluizen, commissielid
Jeroen van t Hul, afgevaardigde van de diaconie

2. Naam commissie
De naam van de commissie werd gewijzigd in Diaconale Commissie Samen Bouwen.

3. Werkgebied
Het werkgebied lag in Oekraïne en Roemenië.
In het voorjaar werd een oriënterend bezoek gebracht aan Servië. Daarna volgde in het najaar weer een oriënterend bezoek.

4. Vergaderen
De commissie vergaderde 1 x per 6 weken wisselend op de maandag t/m donderdag bij toerbeurt bij een commissielid thuis. Als de ontwikkelingen en werkzaamheden er om vroegen, dan werd er een extra vergadering gepland.

5. Website
De website werd verder ontwikkeld. Vanwege drukke werkzaamheden van de commissieleden vraagt dit een lange periode eer de website aan onze wensen zal voldoen.

6. Werkbezoeken
In het voorjaar brachten Arie Jan van Oort, Henk de Groot en Lubbie Visch een werkbezoek aan Oekraïne, Roemenië en Servië.
In het najaar bracht Henk Schoonhoven een werkbezoek aan Oekraïne, Roemenië en Servië. Hij reisde in gezelschap van de gemeenteleden Frank Bosch en Dicky van de Veen.

7. Zomervakantie
In de zomervakantie werd de kerk in Rahoo geopend. Henk Schoonhoven en Arie Jan van Oort waren daarbij aanwezig. Tevens waren er jongeren en ouderen uit onze gemeenten naar Rahoo gekomen.
De groep bezocht dan ook nog enkele projecten en de jongeren namen een aantal dagen deel aan een vakantieweek voor jongeren uit Wit Rusland.

8. Te besteden gelden
Conform afspraken ontvangen we van de kringloopwinkel Oldebroek/Oosterwolde 2 x per jaar 50% van de opbrengsten uit de verkoop.
Echter in 2008 reserveerde de kringloopwinkel een groot bedrag voor eventuele nieuwbouw van de winkel waardoor de te besteden bedragen voor projecten fors terugliepen.

Dit jaar ontvingen we van een sponsor die anoniem wil blijven een bedrag om voor projecten te besteden. Hij liet geheel aan ons inzicht over hoe het geld besteed zou worden. Dit jaar werd er een contract getekend dat de sponsor 5 jaar een bedrag schenkt.

Twee maal is er binnen de Hervormde kerk een collecte gehouden.

Ook dit jaar is de inmiddels traditionele brandhoutactie gehouden in oktober/november met weer een fantastische opbrengst. Verder ontvingen we giften.

En dan was er dit jaar de Winteractie die bestemd was voor de afbouw van de kerk in Rahoo met ook een geweldige opbrengst waardoor de kerk afgebouwd kon worden en er voor drie jaar een predikant aangesteld kan worden.

9. Projectkeuzes
In 2008 hebben wij veel aandacht besteed aan bezinning over ons werk, met name ons werkgebied. Vragen als Is er nog wel hulp nodig in Roemenië en Is het soort hulp dat we bieden nog nodig zijn uitgebreid besproken.
Ook dachten we na over onze werkwijze in een gebied waar veel gebeurt en waar veel verandert.
Er is besloten om ons ook te oriënteren op nieuwe gebieden waar hulp nodig is. Zo kwamen we na overleg met de Stichting Hulp Oost Europa Barneveld terecht in Servië. Dit is nog in een oriëntatiefase. In 2009 wordt dit verder opgepakt.
Aan het begin van het jaar waren er uit allerlei bronnen projecten voorgesteld. Mede doordat het zoveel projecten waren hebben we als commissie veel tijd besteed aan het uitgebreid oriënteren en bespreken van deze projecten zodat er tijdens de voorjaarsreis en najaarsreis bezoeken konden worden gebracht aan eventueel nieuwe projecten. Er zijn nog geen concrete besluiten genomen t.a.v. nieuwe projecten.

9. Projecten Oekraïne

9.1 Rahoo, Winteractie
De jeugdraad heeft besloten om de winteractie te besteden voor de afbouw van de kerk in Rahoo en om de mogelijkheid te scheppen tot het aanstellen van een predikant voor vier jaar. Uit de winteractie kan de predikant drie jaar betaald worden en de gemeente Rahoo doet haar best om voor één jaar het salaris bij elkaar te krijgen.
De actie had de naam Reik Margret de hand.
Samen met de jeugdraad werd bekendheid gegeven aan het project en gedurende het hele winterseizoen waren we erbij betrokken.
Om een extra financiële impuls te krijgen werd er een Bedrace by night georganiseerd. Deze actie was een groot succes.
Toen bij de afsluitingdienst van het winterwerk voorin de kerk de ballon knapte en er het prachtige bedrag van € 25.000,00 uit kwam rollen, waren wij er als commissieleden stil van.
Grote dankbaarheid naar de gemeente en bovenal naar God omdat er na grote zorg om dit project dat al jarenlang liep nu ineens de mogelijkheid bestond om de kerk af te bouwen en het evangelie uit te breiden.
De dominee werd in 2008 nog niet benoemd omdat er niemand beschikbaar was. We hopen dat dit in 2009 gaat lukken.
De kerk werd in augustus geopend. Namens de commissie waren aanwezig: Arie Jan van Oort en Henk Schoonhoven.
Tevens waren gemeenteleden (jongeren en ouderen) aanwezig bij de opening.
Onze gemeente schonk een kanselbijbel. De commissie schonk een wandbord van houtsnijwerk met de tekst: Ik zal raad geven, Mijn oog zal op u zijn (psalm 32).
Voor Margret persoonlijk was er een fotoboek gemaakt over de bouw van de kerk en een collage uit Oldebroek.
Groot respect was er voor Margret die in Rahoo op haar hoge leeftijd dit project mede heeft doen slagen. Voor haar, en voor de andere kerkleden is een hele grote wens in vervulling gegaan.
In het najaar hoorden wij dat de kerkgang inmiddels al verdubbeld is en dat al veel meer mensen mochten deelnemen aan de 1e avondmaalsviering in de kerk.

9.2 Bakos
De diaconie van de Hongaars Gereformeerde kerk in Bakos ontving een bijdrage uit de brandhoutactie.

In de loop der jaren is er met financiële steun uit Oldebroek in dit Hongaarse dorp een kerkje gebouwd en een kerkelijk centrum.
Momenteel lopen er geen projecten meer, maar de contacten blijven warm en betrokken.

9.3 Csongor
De diaconie van de Hongaars Gereformeerde kerk in Csongor ontving een bijdrage uit de brandhoutactie.

In het verleden is er met financiële steun uit Oldebroek veel gebeurd in dit Hongaarse dorp. Zo is er voor het alcoholverslavingproject (wat wij hier kennen als het EBC) een landbouwproject opgestart zodat ze hieruit middelen en geld kunnen genereren voor dit centrum. Daarnaast is er een nieuwe basisschool gebouwd. De start was met financiële hulp uit 0.a. Oldebroek en later heeft de Oekraïense staat het project overgenomen en afgemaakt. Een groot succes!

De contacten waren ook in 2008 warm en betrokken al liep er geen project in dit dorp.

9.4 Janosi
In 2007 is door onze financiering de gaarkeuken geheel gerenoveerd en opnieuw geopend. Dit biedt veel schoolkinderen de mogelijkheid om elke dag een goede maaltijd te ontvangen die voor hen thuis niet mogelijk is. Voor ouders is dit ook de reden om kinderen naar school te sturen. Zouden ze die maaltijd niet krijgen, dan zouden de kinderen ook geen onderwijs ontvangen omdat deze sociaal mindere gezinnen daarvan niet de noodzaak zien en ook de middelen niet hebben. Tevens ontvangen ouderen een aantal dagen per week een warme maaltijd uit de gaarkeuken.
Een heel goed project, dat succesvol draait.
Dit jaar kwam er een hulpvraag om financieel bij te dragen aan de voedselverstrekking. Wij besloten om dit niet te doen omdat door meerdere hulporganisaties inmiddels € 6.000 is toegezegd.

9.5 Samuel
Het 5-jaar contact met het pleegkinderenproject Stichting Samuel is afgelopen en werd niet verlengd. De staat geeft inmiddels een financiële bijdrage voor de opvang van (wees)kinderen in pleeggezinnen en daardoor was onze steun niet meer noodzakelijk. Een mooie ontwikkeling.

9.6 Vinogradov
De diaconie van de Hongaars Gereformeerde kerk in Vinogradov ontving een bijdrage uit de brandhoutactie.

9.7 Vinogradov, jongensweeshuis
Met dit jongensweeshuis zijn er door de jaren heen goede contacten opgebouwd en er is financiële hulp geboden bij verschillende opknapwerkzaamheden.
Twee maal heeft een groep jongeren daar een vakantiebijbelweek doorgebracht. Er is een goede directie aangesteld en daardoor is het weeshuis nu zover dat ze voor zichzelf goed in levensonderhoud kunnen voorzien.
Er staat echter nog wel steeds een onafgebouwd complex dat keuken, eetzaal en medisch punt zou moeten worden. Een commissie uit Woerden geeft hier hulp, maar afbouw is nog niet gelukt. Na beraad besloten wij om niet aan dit project te gaan meefinancieren.
We hebben een kaartenverkoopactie gehouden waarvan de winst € 500,00 was. Dit bedrag is overhandigd. De directeur gebruikte dit om een uitstapje te kunnen maken met de jongens die in het weeshuis wonen. Nog niet alle kaarten zijn uitverkocht.

9.8 Opbrengst vakantiebijbelweek 2007
De opbrengst van de vakantiebijbelweek 2007 in Oldebroek was bestemd voor een kinderkamp in Oekraïne. In de zomer van 2008 werd dit gerealiseerd. Dominee Peter Szehlyánik (beter bekend als kleine peter) organiseerde een kamp voor jeugdigen uit Wit Rusland. Jongeren in de leeftijd rond 16 jaar die in moeilijke omstandigheden leven kwamen daar bij elkaar. Er werd gesproken over het geloof en ze waren even uit de problemen die ze elke dag ervaren. De jongeren uit Oldebroek bouwden goede contacten op en er werden ervaringen uitgewisseld. In Wit Rusland mag men het geloof niet openlijk beleven terwijl onze jongeren daarin geen enkel belemmering ervaren. Het was heel goed om bij elkaar te zijn.

9.9 Matyfalva
De diaconie van de Hongaars Gereformeerde kerk in Matyfalva ontving in december een bijdrage uit de brandhoutactie.

Met de gemeente van Matyfalva is in de loop der jaren een hechte band ontstaan. Afgeronde projecten: bouw pastorie (kerkelijk centrum) en renovatie kerk.

Tijdens de najaarsreis is een bezoek gebracht aan de plaatselijke openbare Oekraïense school. Er werd opgemerkt dat de sanitaire voorzieningen daar heel slecht zijn. Er is een gesprek geweest met de directeur van de school naar aanleiding van het goederentransport van enkele gemeenteleden. Een aantal gemeenteleden heeft aangegeven naar Matyfalva te willen gaan om de school op te knappen. Een verdere oriëntatie op dit plan in 2009.

9.10 Rahoo
De diaconie van de Hongaars Gereformeerde kerk in Rahoo ontving in december een bijdrage uit de brandhoutactie.

Zie verder winteractie Rahoo.

9.11 Nagypalad
De diaconie van de Hongaars Gereformeerde kerk in Nagypalad ontving een bijdrage uit de brandhoutactie.

Tijdens een bezoek in het najaar kreeg men nog weer de bevestiging hoe functioneel het afgeronde project is. Het kerkelijk centrum dat een eerder project was, wordt goed gebruikt en ziet er prima uit.

Ook in dit Hongaarse dorp zijn de contact goed.

9.12 Thuiszorgproject Hegyen – Sconga Papi
Thuiszorg aan ouderen, alleenstaanden en zieken. Dit wordt uitgevoerd door twee vrouwen en één predikant. Deze vrouwen bezoeken samen zo’n 50 personen per week in twee Hongaarse dorpen: Heyen en Csongopapi. De hulp bestaat uit het doen van de was, eten koken, bedden opmaken, kleine verpleegkundige handelingen. En het bieden van mentale/sociale ondersteuning. Ook gaat bij elk bezoek de Bijbel open en wordt gebeden met de mensen. Deze vorm van hulpverlening heeft een voorbeeldfunctie voor familie en buren. Door dit voorbeeld van hulpverlening gaan buren en familieleden zich vaak inzetten voor deze vorm van hulpverlening.

Dit project is in 2007 als pilot gestart en omdat het een succes bleek te zijn in 2008 gecontinueerd. We hebben toegezegd financiële ondersteuning te bieden in 2008, 2009 en 2010.
De Commissie Stille Hulp van de Maranatha kerk t Harde heeft besloten dit project voor drie jaar te ondersteunen. Deze ondersteuning verloopt volledig via onze commissie.

De Stichting Ontwikkelings Samenwerking Oldebroek heeft voor dit project € 2.900 subsidie verstrekt.

In het voorjaar van 2009 zullen gesprekken volgen over o.a. de voortgang en de besteding van de subsidiegelden.

10. Roemenië

10.1 Savadisla
De diaconie van de Hongaars Gereformeerde kerk in Savadisla ontving een bijdrage uit de brandhoutactie.

De oudste contacten van onze commissie in Oost Europa liggen o.a. in Savadisla. De altijd aanwezige predikant Ds. Szoke is in 2007 met pensioen gegaan. Er is in 2008 contact gelegd met de nieuwe predikant. Verschillende projecten zijn hier in de loop der jaren succesvol afgerond: opknappen pastorie, inrichten winterkerk, renoveren basisschool, nieuwe verwarmingsketel basisschool.

Het huidige project Jeugdhuis was nog niet helemaal klaar hoewel de financiering wel is afgerond. Het gebouw werd al wel gebruikt en de toezegging werd gedaan dat dit jaar het project afgerond zou worden.

10.2 Misztotfalu
In Misztotfalu is in 2007 financieel geholpen om een nieuw dak te plaatsen op de kerk. Dit monumentale gebouw kreeg binnen lekkage omdat het dak lek was. In heel goede samenwerking met plaatselijke overheid, kerkelijke gemeente en niet in het minst de predikant, Arpad Ecsedi is dit project afgerond. In 2008 is men doorgegaan met het opknappen van de kerk en zodoende kwam ook weer een aanvullende hulpvraag.
Ze wilden graag nieuwe dakgoten aanbrengen om een goed systeem voor het afvoeren van het hemelwater te realiseren. We besloten om hiervoor geld beschikbaar te stellen. Bij alle financiële ondersteuning in dit project heeft de gemeente van Misztotfalu zelf ook een percentage van de kosten voor haar rekening genomen.

De diaconie van de Hongaars Gereformeerde kerk in Misztotfalu ontving in december een bijdrage uit de brandhoutactie.

Op de vraag van de predikant om de reparatie van het dak van de pastorie te financieren moesten wij negatief antwoorden.

10,3 Oradea, Ecclesia Mater
Ecclesia Mater is een stichting die onder daklozen werkt. Ze verzorgen maaltijden, ook op straat en vangen circa 50 daklozen voor de nacht op en hebben verschillende resocialisatieprogramma’s. Er wordt gewerkt aan workshops waar mensen weer leren werken en met deze eerste stappen weer kunnen wennen aan terugkeer naar de normale maatschappij. De leiding berust bij Ferenc Istvan, sociaal werker en Constantin nenciu, psycholoog. De salarissen van de medewerkers worden door de stad betaald, maar al wat verder nodig is zal men zelf moeten verzorgen. Dwars tegen alles in zien we dit werk groeien door de tomeloze inzet van de beide sociaal werkers.

Men wil de slaapruimtes verbeteren met hulp uit EU fondsen.
De Stichting Hulp Oost Europa, Barneveld bood financiële hulp aan dit project, maar heeft ook ons gevraagd om dit project in overweging te nemen.

Omdat de brandhoutactie 2007/2008 een geweldige opbrengst had, is nog een goede besteding gezocht en gevonden binnen de doelstelling van de brandhoutactie. Dit project is namelijk bedoeld voor voedselvoorziening en onderdak van daklozen. We hebben een bedrage gegeven voor de aanschaf van een stroomkabel in de keuken en voor 2 wasmachines met inhoud 6 liter.

11. Servië

11.1 Kucura (bij Feketic)
Er wordt een oriënterend bezoek gebracht (na een tip van de Stichting Hulp Oost Europa, Barneveld) aan zigeunerdominee Aleksander Subotin.
Aleksander heeft een huisgemeente waar zigeuners samenkomen is de woonkamer bij zijn grootouders. Hij is zeer betrokken bij dit werk, maar heeft geen scholing en zijn plannen zijn in onze ogen niet logisch. Zijn motivatie is echter fantastisch. Er zijn daar veel problemen, kort gezegd ontbreekt het aan alles in zijn kerkelijke gemeente, maar ook in de omstandigheden van zijn gemeenteleden. Hij zou heel graag een zigeunercentrum willen oprichten, maar dit plan is te groot in dit stadium. Hij zal eerst een gebouw moeten hebben waar hij zowel kan wonen met zijn gezin als ook kerkdiensten kan houden. Een bijkomstig probleem is dat hij zigeuner is en dat daarom veel mensen hem en zijn gemeente niet willen steunen.
Dit jaar blijft het bij oriënteren en contacten leggen. Het komende jaar zullen wij ons verder laten informeren en afhankelijk daarvan besluiten wat er mogelijk is.